Nang tuyến Bartholin: Dấu hiệu và cách điều trị

Khối sưng một bên cửa âm đạo có thể là nang Bartholin

Một khối nhỏ ở gần cửa âm đạo có thể chỉ gây vướng khi ngồi hoặc quan hệ. Tuy nhiên, nếu khối sưng nhanh, đau nhiều và khiến việc đi lại khó khăn, cần nghĩ đến khả năng áp xe tuyến Bartholin.

Không phải mọi khối sưng vùng kín đều xuất phát từ tuyến này. Khám trực tiếp giúp phân biệt với nang da, viêm nang lông và các tổn thương khác, nhất là khi khối xuất hiện lần đầu ở tuổi trung niên hoặc sau mãn kinh.

Nang tuyến Bartholin hình thành thế nào?

Hai tuyến Bartholin nằm gần phần sau của cửa âm đạo và tiết dịch qua các ống nhỏ. Khi ống tuyến bị tắc, dịch ứ lại có thể tạo nang.

Nếu vùng này bị nhiễm trùng, nang hoặc tuyến có thể hình thành ổ áp xe. Nhiều loại vi khuẩn có thể liên quan; không phải mọi áp xe Bartholin đều do bệnh lây truyền qua đường tình dục.

Phân biệt nang và áp xe Bartholin

Nang chưa nhiễm trùng có thể là khối mềm, một bên, không đau hoặc chỉ hơi căng tức. Nang lớn có thể gây khó chịu khi vận động hoặc quan hệ.

Áp xe Bartholin thường gây đau rõ, sưng nóng, đỏ và nhạy đau. Người bệnh có thể khó ngồi, khó đi lại hoặc sốt.

Mức độ đau có thể tăng nhanh trong thời gian ngắn. Không cần đợi đến khi có sốt mới đi khám nếu khối sưng đã ảnh hưởng sinh hoạt.

Khi nào có thể theo dõi?

Một nang nhỏ, không đau và đã được xác định là tổn thương lành tính có thể chưa cần can thiệp. Ngâm hoặc chườm ấm bằng nước sạch đôi khi giúp giảm khó chịu và hỗ trợ nang tự thoát dịch.

Tuy nhiên, không nên tự chọc, nặn hay rạch nang. Những thao tác này có thể gây chảy máu, nhiễm trùng và không tạo được đường dẫn lưu ổn định.

Nếu không chắc khối sưng là gì, nên khám trước khi quyết định chỉ theo dõi tại nhà.

Khi nào cần đi khám sớm?

Nên được kiểm tra khi:

• Khối sưng đau tăng, lớn nhanh hoặc gây khó đi lại.

• Có sốt, mệt nhiều hoặc vùng da đỏ lan.

• Nang tái phát nhiều lần.

• Có dịch mủ hoặc mùi bất thường.

• Khối cứng, không điển hình hoặc không lành.

• Xuất hiện khối mới ở vùng tuyến Bartholin khi từ 40 tuổi trở lên hoặc sau mãn kinh.

Ở nhóm tuổi sau cùng, bác sĩ có thể cân nhắc sinh thiết để loại trừ tổn thương hiếm gặp. Điều này không có nghĩa đa số khối Bartholin ở tuổi này là ung thư.

Các phương pháp điều trị nang Bartholin

Dẫn lưu và đặt ống thông

Khi có chỉ định, bác sĩ tạo đường thoát dịch và có thể đặt một ống thông nhỏ để duy trì lối thoát trong thời gian lành. Việc chỉ chọc hút hoặc rạch thoát mủ đơn thuần có thể dễ tái phát hơn.

Mở thông nang

Phương pháp mở thông tạo một lỗ dẫn lưu lâu dài hơn bằng cách khâu mép thành nang với mô xung quanh. Có thể được cân nhắc tùy tình trạng và tiền sử tái phát.

Kháng sinh

Kháng sinh không thay thế dẫn lưu khi ổ áp xe cần được mở. Bác sĩ quyết định sử dụng dựa trên dấu hiệu nhiễm trùng lan rộng, bệnh nền và nguy cơ tác nhân lây truyền qua đường tình dục.

Phẫu thuật khác

Cắt tuyến không phải lựa chọn đầu tiên cho mọi người. Phương pháp này có thể được xem xét khi tái phát nhiều hoặc có chỉ định riêng.

Chăm sóc sau điều trị

Giữ vùng ngoài sạch, nhẹ nhàng và khô thoáng; dùng thuốc đúng hướng dẫn. Nếu có ống thông, không tự kéo ra hoặc chỉnh sâu vào.

Thời điểm trở lại quan hệ hoặc vận động mạnh phụ thuộc thủ thuật và mức độ lành. Sốt, đau tăng, chảy máu nhiều hoặc ống thông tuột sớm cần được báo cho cơ sở điều trị.

Câu hỏi thường gặp

Nang Bartholin có ảnh hưởng sinh sản không?

Thông thường nang không trực tiếp gây tổn thương tử cung hay vòi trứng. Đau có thể làm quan hệ khó khăn.

Nang tự vỡ có cần khám không?

Nếu còn đau, sưng, sốt hoặc dịch kéo dài, vẫn cần khám. Tự thoát dịch không bảo đảm ổ viêm đã được xử lý hoàn toàn.

Có cần kiêng ăn để nang không tái phát?

Không có chế độ ăn đặc hiệu được chứng minh ngăn tái phát. Theo dõi và điều trị đúng tổn thương quan trọng hơn kiêng khem.

Kết luận: Nang nhỏ không đau có thể theo dõi, nhưng khối sưng đau nhanh hoặc tái phát cần được khám. Tránh tự chọc nặn vì dễ làm vấn đề phức tạp hơn.