Ngứa vùng kín kéo dài: Nguyên nhân và cách xử trí

Ngứa tái diễn cần được xác định đúng vị trí

Nhiều người gọi chung mọi khó chịu ở cơ quan sinh dục là “viêm âm đạo”. Tuy nhiên, âm hộ là phần bên ngoài, còn âm đạo là ống bên trong. Ngứa chủ yếu ở da bên ngoài có thể liên quan đến bệnh da hoặc kích ứng, không chỉ nhiễm trùng.

Việc liên tục dùng thuốc đặt hoặc thuốc trị nấm khi chưa có chẩn đoán có thể làm kích ứng kéo dài và che lấp nguyên nhân thật sự.

Nguyên nhân ngứa vùng kín thường gặp

Kích ứng hoặc dị ứng tiếp xúc

Xà phòng mạnh, dung dịch vệ sinh có hương liệu, băng vệ sinh, chất giặt tẩy hoặc sản phẩm bôi tại chỗ có thể gây ngứa rát. Rửa quá nhiều và chà xát cũng làm da khó phục hồi.

Dị ứng có thể xuất hiện với sản phẩm đã dùng trước đây, không chỉ với sản phẩm mới.

Nhiễm trùng

Nấm và một số nhiễm trùng khác có thể gây ngứa. Tuy nhiên, kiểu khí hư hoặc cảm giác ngứa không đủ để xác định tác nhân trong mọi trường hợp.

Nếu triệu chứng tái phát hoặc không đáp ứng điều trị, cần kiểm tra lại thay vì tiếp tục dùng cùng loại thuốc.

Bệnh da âm hộ

Chàm, vảy nến, lichen sclerosus hoặc lichen planus có thể ảnh hưởng vùng âm hộ. Một số bệnh gây da trắng, mỏng, nứt, đau hoặc thay đổi cấu trúc.

Các bệnh này cần cách điều trị khác với viêm âm đạo. Bỏ sót trong thời gian dài có thể làm triệu chứng và tổn thương tăng lên.

Thiếu estrogen

Sau mãn kinh hoặc trong một số giai đoạn nội tiết, mô có thể khô và nhạy cảm hơn, gây ngứa, nóng rát hoặc đau khi quan hệ.

Ngứa vùng kín không có khí hư có đáng lo?

Có thể chỉ do kích ứng, nhưng không có khí hư không loại trừ bệnh da hoặc các tổn thương khác.

Nên chú ý vị trí ngứa, thời điểm nặng lên và thay đổi trên da. Ngứa một vùng cố định kéo dài, có mảng trắng, vết loét, cục sần hoặc chảy máu cần được khám.

Ngứa không đồng nghĩa với vệ sinh kém. Càng rửa mạnh hoặc dùng nhiều chất sát khuẩn đôi khi càng làm tình trạng nặng hơn.

Khi nào cần đi khám?

Nên khám nếu ngứa kéo dài, tái phát thường xuyên, ảnh hưởng giấc ngủ hoặc không giảm sau khi ngừng sản phẩm nghi gây kích ứng.

Cần kiểm tra sớm khi có:

• Mảng da đổi màu hoặc dày lên.

• Vết nứt, loét hoặc vùng chảy máu.

• Khối mới xuất hiện.

• Đau rát nhiều hoặc đau khi tiểu do tổn thương ngoài da.

• Biến đổi hình dạng vùng âm hộ.

Một số bệnh da mạn tính có nguy cơ biến chứng cần theo dõi. Điều này không có nghĩa mọi ngứa vùng kín đều liên quan ung thư.

Chẩn đoán và điều trị

Bác sĩ sẽ hỏi sản phẩm đã sử dụng, thuốc đã dùng, bệnh da ở vị trí khác và các triệu chứng kèm theo. Khám trực tiếp da âm hộ rất quan trọng.

Xét nghiệm dịch được chỉ định khi nghi nhiễm trùng. Sinh thiết có thể cần nếu tổn thương không điển hình, kéo dài hoặc cần xác định bệnh da.

Điều trị tùy nguyên nhân: tránh chất kích ứng, dùng thuốc chống nhiễm trùng khi phù hợp hoặc thuốc bôi chuyên biệt cho bệnh da. Một số bệnh như lichen sclerosus có thể cần corticosteroid bôi theo phác đồ; tự dùng thuốc phối hợp không rõ thành phần không phải cách thay thế.

Chăm sóc vùng âm hộ khi đang ngứa

Rửa nhẹ phần ngoài, tránh thụt rửa âm đạo và lau bằng động tác thấm. Chọn quần áo thoáng, thay đồ ẩm và hạn chế cọ xát.

Không dùng chanh, muối đậm đặc, nước lá hoặc xông nóng. Tránh gãi mạnh vì có thể tạo vết xước và làm vòng ngứa – gãi kéo dài.

Câu hỏi thường gặp

Ngứa ban đêm có chắc là nấm?

Không. Nhiều nguyên nhân có thể làm ngứa rõ hơn vào ban đêm.

Dùng thuốc trị nấm thấy đỡ có xác nhận mắc nấm không?

Không chắc. Triệu chứng có thể dao động và một số sản phẩm chứa thành phần làm giảm viêm tạm thời.

Có nên đổi dung dịch vệ sinh liên tục?

Không cần. Ưu tiên loại bỏ tác nhân gây kích ứng và khám nếu triệu chứng dai dẳng.

Kết luận: Ngứa vùng kín kéo dài cần được phân biệt giữa bệnh âm đạo và bệnh da âm hộ. Điều trị đúng nguyên nhân thường hiệu quả hơn việc liên tục tăng mức độ làm sạch.