Viêm cổ tử cung: Dấu hiệu và cách điều trị phù hợp

Khí hư bất thường và ra máu sau quan hệ cần được kiểm tra

Khí hư tăng, ra máu giữa kỳ hoặc có một ít máu sau quan hệ là những biểu hiện có thể gặp ở người bị viêm cổ tử cung. Tuy nhiên, nhiều trường hợp không gây triệu chứng rõ và chỉ được phát hiện khi khám phụ khoa.

Điều quan trọng là xác định nguyên nhân gây viêm, đánh giá có nhiễm trùng lan lên đường sinh dục trên hay không và lựa chọn điều trị phù hợp. Chỉ dựa vào màu khí hư hoặc hình ảnh cổ tử cung đỏ để tự mua thuốc có thể dẫn đến điều trị sai.

Viêm cổ tử cung là gì?

Cổ tử cung là phần thấp của tử cung, tiếp nối với âm đạo. Viêm cổ tử cung là tình trạng viêm tại khu vực này. Khi khám, bác sĩ có thể thấy dịch nhầy mủ từ ống cổ tử cung hoặc cổ tử cung dễ chảy máu khi chạm nhẹ.

Viêm cổ tử cung khác với viêm âm đạo về vị trí tổn thương. Hai tình trạng có thể cùng xuất hiện và gây triệu chứng tương tự, nhưng không phải lúc nào cũng sử dụng cùng phương pháp điều trị.

Viêm cổ tử cung cũng không đồng nghĩa với lộ tuyến cổ tử cung. Lộ tuyến là tình trạng tế bào tuyến từ bên trong hiện diện ở mặt ngoài cổ tử cung, thường lành tính. Có lộ tuyến không tự động có nghĩa là nhiễm trùng hoặc cần đốt.

Nguyên nhân viêm cổ tử cung thường gặp

Nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục

Chlamydia và lậu là những tác nhân quan trọng cần được xem xét. Trùng roi và một số tác nhân khác cũng có thể liên quan tùy trường hợp.

Nhiều nhiễm trùng không gây triệu chứng ở người bệnh hoặc bạn tình. Vì vậy, việc không đau, không ngứa hay không có khí hư bất thường không đủ để loại trừ nhiễm trùng.

Kích ứng hoặc phản ứng với sản phẩm sử dụng tại chỗ

Một số hóa chất, sản phẩm thụt rửa hoặc chất diệt tinh trùng có thể gây kích ứng. Việc sử dụng nhiều sản phẩm với mục đích “làm sạch sâu” không giúp phòng viêm và đôi khi làm triệu chứng kéo dài hơn.

Trường hợp chưa xác định được tác nhân

Không phải mọi viêm cổ tử cung đều tìm thấy nguyên nhân nhiễm trùng. Khi triệu chứng dai dẳng, bác sĩ cần đánh giá lại, bao gồm khả năng tái nhiễm, kích ứng hoặc tổn thương khác tại cổ tử cung.

Không nên tự kết luận viêm cổ tử cung là bằng chứng về hành vi tình dục hoặc sự chung thủy của một người.

Dấu hiệu viêm cổ tử cung

Người bệnh có thể gặp:

• Khí hư nhiều hơn bình thường hoặc thay đổi tính chất.

• Ra máu giữa hai kỳ kinh.

• Ra máu sau quan hệ.

• Khó chịu hoặc đau khi quan hệ.

• Tiểu buốt hoặc khó chịu khi tiểu, tùy tình trạng đi kèm.

Những biểu hiện này không đặc hiệu. Chảy máu sau quan hệ còn có thể liên quan đến khô âm đạo, polyp hoặc tổn thương khác, vì vậy không nên tự quy mọi trường hợp cho viêm.

Nếu có đau bụng dưới rõ, sốt, nôn hoặc mệt nhiều, cần khám sớm để đánh giá khả năng viêm vùng chậu. Đau dữ dội, choáng hoặc chảy máu khi có khả năng mang thai cần được kiểm tra khẩn.

Viêm cổ tử cung có nguy hiểm không?

Nhiều trường hợp có thể điều trị hiệu quả khi xác định đúng nguyên nhân. Tuy nhiên, nhiễm trùng do một số tác nhân có thể lan lên tử cung và vòi trứng, gây viêm vùng chậu.

Khi đường sinh dục trên bị tổn thương, nguy cơ đau vùng chậu kéo dài, khó mang thai hoặc thai ngoài tử cung có thể tăng. Đây là biến chứng cần phòng tránh, không có nghĩa mọi người bị viêm cổ tử cung đều sẽ vô sinh.

Ở người đang mang thai, việc nhận diện tác nhân và lựa chọn thuốc phù hợp càng quan trọng vì một số nhiễm trùng có thể ảnh hưởng thai kỳ hoặc trẻ sơ sinh.

Chẩn đoán viêm cổ tử cung bằng cách nào?

Bác sĩ thường hỏi về thời điểm xuất hiện triệu chứng, kiểu chảy máu, thuốc đã dùng, sản phẩm vệ sinh và nguy cơ nhiễm trùng. Khám bằng mỏ vịt giúp quan sát âm đạo và cổ tử cung.

Tùy tình huống, có thể cần:

• Lấy mẫu xét nghiệm chlamydia và lậu.

• Kiểm tra trùng roi hoặc tình trạng viêm âm đạo đi kèm.

• Thử thai khi có khả năng mang thai.

• Đánh giá dấu hiệu viêm vùng chậu.

• Kiểm tra tổn thương cổ tử cung nếu chảy máu kéo dài hoặc hình ảnh bất thường.

Xét nghiệm Pap và HPV phục vụ mục đích đánh giá nguy cơ, thay đổi tế bào cổ tử cung; không thay thế xét nghiệm tìm tác nhân gây viêm khi có chỉ định.

Điều trị viêm cổ tử cung như thế nào?

Điều trị theo nguyên nhân

Nếu xác định hoặc nghi ngờ phù hợp một nhiễm trùng cần điều trị, bác sĩ sẽ chọn thuốc dựa trên tác nhân, tình trạng mang thai và các yếu tố liên quan.

Một số người cần điều trị trước khi có đầy đủ kết quả; một số khác có thể chờ xét nghiệm. Quyết định này phụ thuộc nguy cơ và khả năng theo dõi, không nên áp dụng một đơn thuốc chung cho tất cả.

Nếu nguyên nhân là kích ứng, loại bỏ sản phẩm gây kích ứng có thể là phần quan trọng của điều trị. Kháng sinh không giải quyết được mọi tình trạng viêm.

Đánh giá và điều trị bạn tình khi cần

Khi có nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục, bạn tình liên quan cần được đánh giá, điều trị theo hướng dẫn để giảm nguy cơ tái nhiễm.

Trong thời gian điều trị, cần tuân thủ hướng dẫn về thời điểm quan hệ trở lại. Việc hết triệu chứng không luôn đồng nghĩa tác nhân đã được xử lý đầy đủ.

Tái khám nếu triệu chứng còn kéo dài

Nếu vẫn ra máu hoặc khí hư bất thường sau điều trị, cần kiểm tra lại. Không nên tự kéo dài kháng sinh, đổi nhiều loại thuốc đặt hoặc làm thủ thuật khi chưa làm rõ nguyên nhân.

Câu hỏi thường gặp

Viêm cổ tử cung có mang thai được không?

Có thể. Viêm cổ tử cung không đồng nghĩa với vô sinh. Tuy nhiên, nên điều trị nguyên nhân và đánh giá biến chứng nếu có trước khi chủ động mang thai.

Viêm cổ tử cung có cần đốt không?

Không phải điều trị thường quy cho mọi trường hợp. Can thiệp tại cổ tử cung cần có chỉ định riêng sau khi đánh giá đúng tổn thương.

Không có triệu chứng thì có cần điều trị?

Nếu xét nghiệm xác định một tác nhân cần điều trị, vẫn cần xử trí dù không có triệu chứng.

Có thể phòng bệnh bằng dung dịch vệ sinh không?

Dung dịch vệ sinh không phòng được các nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục. Sử dụng bao cao su đúng cách, xét nghiệm theo nguy cơ và tránh thụt rửa có ý nghĩa hơn.

Kết luận: Viêm cổ tử cung cần được điều trị theo nguyên nhân. Khám khi có khí hư bất thường hoặc ra máu sau quan hệ giúp tránh dùng thuốc sai và phát hiện những vấn đề cần xử trí sớm.