Dinh dưỡng

Sự phát triển của phẫu thuật ít xâm lấn đã giúp nhiều bệnh lý phụ khoa có thể được điều trị bằng mổ nội soi thay vì phải thực hiện đường mổ lớn như trước đây. Trong đó, mổ nội soi 3D trong phẫu thuật phụ khoa là một bước tiến về công nghệ hình ảnh, giúp phẫu thuật viên quan sát trường mổ với cảm nhận chiều sâu tốt hơn. Khác với hệ thống nội soi 2D truyền thống chỉ hiển thị hình ảnh phẳng trên màn hình, hệ thống 3D tạo hình ảnh lập thể, cho phép bác sĩ cảm nhận khoảng cách giữa các cấu trúc giải phẫu gần giống hơn với khi quan sát trực tiếp.

Dị dạng tử cung bẩm sinh là những bất thường về hình dạng hoặc cấu trúc tử cung hình thành ngay từ giai đoạn phát triển trong bụng mẹ. Nhiều người hoàn toàn không có triệu chứng và chỉ tình cờ phát hiện khi siêu âm, kiểm tra nguyên nhân sảy thai nhiều lần hoặc trong quá trình đánh giá khả năng sinh sản. Một trong những lo lắng thường gặp nhất khi nhận kết quả này là: “Dị dạng tử cung có mang thai được không?” Câu trả lời phụ thuộc rất nhiều vào loại bất thường. Theo Royal College of Obstetricians and Gynaecologists (RCOG), phần lớn các bất thường tử cung bẩm sinh không làm người phụ nữ mất khả năng thụ thai và đa số thai kỳ vẫn có kết quả tốt. Tuy nhiên, một số dạng có thể làm tăng nguy cơ sảy thai, sinh non, thai chậm phát triển hoặc ngôi thai bất thường.

Khi kinh nguyệt trở nên thưa dần, mất kinh nhiều tháng hoặc xuất hiện những biểu hiện giống mãn kinh khi còn trẻ, nhiều người có thể nghĩ đó chỉ là rối loạn nội tiết tạm thời. Tuy nhiên, đây cũng có thể là dấu hiệu của suy buồng trứng sớm, hay còn gọi là suy buồng trứng nguyên phát – Premature Ovarian Insufficiency (POI). Cụm từ “đồng hồ sinh học đứng lại” giúp mô tả sự suy giảm chức năng sinh sản trước tuổi 40, nhưng về mặt y khoa, buồng trứng không nhất thiết ngừng hoạt động hoàn toàn. Ở một số người mắc POI, chức năng buồng trứng vẫn có thể hoạt động không đều và đôi khi vẫn xảy ra phóng noãn tự nhiên.

Dính buồng tử cung, còn gọi là Hội chứng Asherman, xảy ra khi mô sẹo hình thành bên trong buồng tử cung hoặc cổ tử cung, khiến các thành tử cung dính lại với nhau một phần hoặc toàn bộ. Tình trạng này có thể làm thay đổi khoang tử cung, gây kinh nguyệt ít hoặc mất kinh, đau vùng chậu, khó mang thai và tăng nguy cơ sảy thai. Đối với sức khỏe sinh sản, điều đáng lưu ý là sẹo dính có thể làm giảm diện tích nội mạc tử cung bình thường và tạo bất thường trong buồng tử cung, từ đó cản trở quá trình phôi làm tổ hoặc duy trì thai kỳ. ASRM cũng xem dính buồng tử cung là một trong những bất thường cấu trúc cần được đánh giá khi xem xét môi trường buồng tử cung trước chuyển phôi.

Tắc vòi trứng là một trong những nguyên nhân quan trọng gây khó mang thai ở nữ giới. Vòi trứng đóng vai trò như “cầu nối” giữa buồng trứng và tử cung, đồng thời là nơi trứng và tinh trùng thường gặp nhau để xảy ra thụ tinh. Khi một hoặc cả hai vòi trứng bị tắc hoặc tổn thương, quá trình này có thể bị cản trở. Đáng chú ý, tắc vòi trứng thường không gây triệu chứng rõ ràng. Nhiều người chỉ phát hiện khi đã cố gắng mang thai trong một thời gian nhưng chưa thành công. Một số trường hợp khác được phát hiện sau thai ngoài tử cung hoặc khi thực hiện các xét nghiệm đánh giá khả năng sinh sản.

Đau bụng khi đến kỳ kinh nguyệt khá thường gặp. Tuy nhiên, nếu cơn đau dữ dội đến mức ảnh hưởng học tập, công việc, sinh hoạt hoặc buộc phải nghỉ ngơi nhiều, đó không nên được mặc định là một phần “bình thường” của kỳ kinh. Một trong những nguyên nhân cần được nghĩ đến là lạc nội mạc tử cung. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), lạc nội mạc tử cung ảnh hưởng khoảng 10% phụ nữ trong độ tuổi sinh sản trên toàn cầu, tương đương khoảng 190 triệu người. Bệnh có thể gây đau bụng kinh dữ dội, đau vùng chậu mạn tính, đau khi quan hệ, rối loạn tiêu hóa hoặc tiểu tiện liên quan chu kỳ và ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.

Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) là một rối loạn nội tiết thường gặp trong độ tuổi sinh sản. PCOS có thể gây kinh nguyệt không đều, rối loạn phóng noãn, tăng androgen, nổi mụn, mọc lông nhiều và ảnh hưởng đến khả năng mang thai. Điều đáng chú ý là PCOS không chỉ liên quan đến sức khỏe sinh sản. Tình trạng này còn có mối liên hệ với kháng insulin, đái tháo đường type 2, rối loạn lipid máu và một số vấn đề sức khỏe lâu dài khác.

U xơ tử cung là một trong những khối u lành tính thường gặp ở tử cung, đặc biệt trong độ tuổi sinh sản. Nhiều người phát hiện u xơ tình cờ khi khám phụ khoa hoặc siêu âm và hoàn toàn không có triệu chứng. Tuy nhiên, ở một số trường hợp, khối u có thể gây kinh nguyệt nhiều, đau hoặc nặng vùng chậu, thiếu máu, rối loạn tiểu tiện và ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Điều khiến nhiều người lo lắng khi nghe đến chữ “u” là liệu u xơ tử cung có phải ung thư hay không, có cần phẫu thuật ngay không và có ảnh hưởng đến việc mang thai không.

Viêm âm đạo là tình trạng khá thường gặp, có thể gây ngứa, nóng rát, khí hư bất thường, mùi khó chịu hoặc cảm giác đau rát ở vùng kín. Mặc dù nhiều trường hợp có thể điều trị hiệu quả, viêm âm đạo lại dễ tái phát nếu không xác định đúng nguyên nhân hoặc tiếp tục duy trì những yếu tố làm mất cân bằng môi trường âm đạo. Điều quan trọng là không phải mọi trường hợp ngứa vùng kín hoặc khí hư bất thường đều do cùng một nguyên nhân. Nấm Candida, mất cân bằng hệ vi khuẩn âm đạo, ký sinh trùng, thay đổi nội tiết hoặc chất kích ứng đều có thể gây ra những triệu chứng tương tự. Vì vậy, tự mua thuốc điều trị nhiều lần mà không xác định nguyên nhân có thể khiến tình trạng kéo dài hoặc tái phát.

Nhau tiền đạo là một bất thường về vị trí bánh nhau trong thai kỳ có thể dẫn đến chảy máu, đặc biệt trong những tháng cuối của thai kỳ. Một trong những biểu hiện điển hình là ra máu âm đạo màu đỏ tươi, thường không đau ở nửa sau thai kỳ. Đáng chú ý, tình trạng chảy máu có thể xuất hiện đột ngột, tái diễn và đôi khi trở nên nghiêm trọng. Vì vậy, khi được chẩn đoán nhau tiền đạo hoặc nhau bám thấp, mẹ bầu cần được theo dõi thai kỳ chặt chẽ và biết những dấu hiệu nào cần đến cơ sở y tế ngay.

Vitamin C tan trong nước nên cơ thể không dự trữ được. Dược sĩ Sikido chỉ ra liều dùng hợp lý theo từng độ tuổi và thời điểm uống tốt nhất trong ngày.

Nhộng ong giàu đạm và vi chất nhưng không phải ai cũng dùng được. Bài viết điểm qua thành phần dinh dưỡng và các trường hợp cần thận trọng.